Wydawca treści Wydawca treści

POMNIKI PRZYRODY

Pomniki przyrody to zwykle pojedyncze okazy przyrody ożywionej bądź nieożywionej. Najczęściej występującymi w lasach pomnikami przyrody są najstarsze i największe drzewa. W 2012 r. mieliśmy ich w całej Polsce już prawie 11 tys., z czego 8,5 tys. stanowiły właśnie drzewa.

Pomniki przyrody to forma indywidualnej ochrony przyrody. Są one najstarszą formą ochrony przyrody. Twórcą tego pojęcia jest Aleksander von Humboldt (1769-1859), niemiecki przyrodnik, podróżnik, geograf, który podczas wyprawy do Wenezueli nazwał tak imponujące, wyróżniające się drzewa.

Do pomników przyrody zalicza się pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub  ich skupiska o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej oraz odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych tworów. Mogą to być okazałych rozmiarów drzewa, krzewy gatunków rodzimych lub obcych, źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz jaskinie.

Na terenie Nadleśnictwa „Śnieżka” dominującą formą ochrony pomnikowej są pojedyncze drzewa. Przy wyborze drzew, decydujący może być wyróżniający je ich sędziwy wiek, niezwykły kształt piękno pokroju lub wielkość.

O objęciu ochroną może również zdecydować występowanie drzewa na granicy lub  poza granicą naturalnego zasięgu danego gatunku.

Ochronie podlegają również dzieła sztuki ogrodniczej (parki) oraz elementy mające znaczenie dla piękna krajobrazu (np. aleje).

Na terenach zabudowanych, jeżeli nie stanowi to zagrożenia dla ludzi i mienia, drzewa stanowiące pomniki przyrody podlegają ochronie aż do samoistnego, całkowitego rozpadu.

Na terenie będącym w zarządzie Nadleśnictwa „Śnieżka” znajduje się 5  zarejestrowanych pomników przyrody.

Na podkreślenie zasługuje pomnik przyrody – świerk pospolity, który rośnie w  bezpośrednim sąsiedztwie Kowar w dzielnicy Wojków, przy niewielkiej dróżce prowadzącej do Gruszkowa.

Jak podają Wł. Kusiak, A. Węgiel, K. Borkowski i Wł. Danielewicz w książce pt  „Najgrubsze drzewa Lasów Państwowych” (2008) jest to najgrubszy świerk pospolity w Lasach Państwowych. Dla porównania w Europie najgrubszy świerk ze Szwecji (Asby) ma obwód 480 cm.

W opracowaniu tym pomnik przyrody – jodła pospolita z leśnictwa Przełęcz zaliczana jest także do jednych z najgrubszych okazów tego gatunku, które rosną na  terenie zarządzanym przez Lasy Państwowe. Zajmuje ona na tej liście 9 miejsce.

 

Tab.4. Pomniki przyrody na gruntach zarządzanych przez Nadleśnictwo „Śnieżka”

Lp.

Gatunek/ rodzaj obiektu

Wiek [lata]

Obwód [cm]

Wysokość [m]

Lokalizacja Leśnictwo

1

Jodła pospolita

275

382

31

Przełęcz

2

Świerk pospolity

235

412

30

Gruszków

3

Wiąz górski

195

314

21

Janowice

4

Buk pospolity

155

371

31

Janowice

5

Buk pospolity,

Wiąz górski

(grupa 2 drzew)

155

405,

365

8

(złamany przez wiatr – wcześniej – 32 ),

32

Janowice